मुंबई-लाईव्ह ट्रेंडस न्यूज वृत्तसेवा | केंद्र सरकारने पेट्रोल आणि डिझेलवरील उत्पादन शुल्क (एक्साइज ड्युटी) प्रति लिटर २ रुपयांनी वाढवले आहे. मात्र, अर्ध्या तासानंतर स्पष्टीकरण देण्यात आले की या शुल्कवाढीमुळे ग्राहकांवर पेट्रोल-डिझेलच्या किमतींचा भार पडणार नाही. कच्च्या तेलाच्या किमतीत झालेल्या घट लक्षात घेऊन हे समायोजन केले जाईल. सध्याच्या दरानुसार, पेट्रोलवर १९.९० रुपये आणि डिझेलवर १५.८० रुपये प्रति लिटर उत्पादन शुल्क आकारले जात होते.
नव्या घोषणेनुसार, पेट्रोलवर हे शुल्क २१.९० रुपये आणि डिझेलवर १७.८० रुपये प्रति लिटर होईल. मात्र, कच्च्या तेलाच्या आंतरराष्ट्रीय किमतीत झालेल्या घटीमुळे याचा देशातील विक्रेत्यांवर थेट परिणाम होणार नाही.
इंधनाच्या किमती कोणत्या घटकांवर अवलंबून असतात?
१. कच्च्या तेलाची जागतिक किंमत
२. रुपयाचे डॉलरच्या तुलनेत मूल्य
३. केंद्र व राज्य सरकारचे कर (एक्साइज ड्युटी, VAT)
४. देशातील इंधन मागणी आणि पुरवठा
जून २०१० पर्यंत पेट्रोलचे दर सरकार निश्चित करत असे. २०१० नंतर पेट्रोल, आणि ऑक्टोबर २०१४ नंतर डिझेलचे दर तेल कंपन्यांवर सोपवण्यात आले. सध्या, कंपन्या रोज आंतरराष्ट्रीय बाजारभाव, कर, वाहतूक खर्च इत्यादी लक्षात घेऊन किंमत समायोजित करतात. अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले की, “करवाढीमुळे ग्राहकांचे नुकसान होणार नाही. तेल कंपन्यांनी कच्च्या तेलाच्या स्वस्त दराचा फायदा घेऊन हे समतोल राखले जाईल.” मात्र, भविष्यात जर कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्या, तर या करवाढीमुळे इंधन महाग होण्याची शक्यता आहे. गेल्या काही आठवड्यात कच्च्या तेलाच्या किमतीत १०% पेक्षा जास्त घट झाली आहे, ज्यामुळे सरकारला कर आकारणीत ही वाढ करणे शक्य झाले आहे.
