नवी दिल्ली-वृत्तसेवा । परीक्षा प्रक्रियेतील गैरप्रकार आणि ऑनलाइन फसवणुकीच्या वाढत्या घटनांना आळा घालण्यासाठी केंद्र सरकारने डिजिटल प्लॅटफॉर्मच्या वापराबाबत कठोर पावले उचलण्यास सुरुवात केली आहे. बनावट प्रश्नपत्रिका, फसव्या जाहिराती आणि सायबर गुन्ह्यांसाठी टेलिग्राम चॅनेल्सचा वापर होत असल्याचे तपासात समोर आल्यानंतर या प्लॅटफॉर्मवर तात्पुरते निर्बंध लावण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
सरकारच्या माहितीनुसार, काही सायबर टोळ्या टेलिग्रामवरील ग्रुप आणि चॅनेलच्या माध्यमातून विविध स्पर्धा परीक्षांच्या बनावट प्रश्नपत्रिका उपलब्ध असल्याचा दावा करत होत्या. या माध्यमातून विद्यार्थ्यांकडून पैसे उकळण्याचे प्रकारही समोर आले आहेत. त्यामुळे परीक्षा व्यवस्थेची विश्वासार्हता टिकवण्यासाठी प्रशासनाने ही कारवाई केली आहे.
राष्ट्रीय चाचणी संस्था (NTA) आणि संबंधित तपास यंत्रणांच्या सूचनांनंतर हा निर्णय घेण्यात आल्याचे सांगण्यात येत आहे. तपासात असे आढळून आले की, काही व्यक्ती परीक्षेनंतर जुन्या संदेशांमध्ये बदल करून त्यामध्ये प्रश्नपत्रिकांचे फोटो किंवा मजकूर जोडत होत्या. त्यामुळे परीक्षा होण्यापूर्वी पेपर लीक झाल्याचा गैरसमज निर्माण होत होता.
सायबर गुन्ह्यांवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी भारतीय सायबर गुन्हे समन्वय केंद्राकडून संशयास्पद डिजिटल नेटवर्कवर लक्ष ठेवले जात आहे. अनेक बनावट चॅनेल्स, ग्रुप्स आणि स्वयंचलित बॉट्सवर कारवाई करण्यात आली असून, ऑनलाइन माध्यमातून होणाऱ्या फसवणुकीला आळा घालण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.
टेलिग्रामवरील मेसेज एडिटिंग सुविधेवरही काही काळासाठी मर्यादा घालण्यात आल्या आहेत. या सुविधेचा गैरवापर करून बनावट पुरावे तयार केले जात असल्याची शक्यता तपास यंत्रणांनी व्यक्त केली होती.
सरकारच्या या निर्णयामुळे परीक्षा प्रक्रियेत पारदर्शकता वाढण्यास मदत होईल, तसेच विद्यार्थ्यांना फसवणाऱ्या टोळ्यांवर नियंत्रण मिळवता येईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. डिजिटल माध्यमांचा सुरक्षित आणि जबाबदारीने वापर करण्याचे आवाहनही करण्यात येत आहे.
पेपरफुटी आणि सायबर फसवणुकीविरोधातील कारवाईचा भाग म्हणून टेलिग्रामवरील निर्बंध हे सरकारचे महत्त्वाचे पाऊल मानले जात असून, भविष्यात अशा डिजिटल गैरप्रकारांवर आणखी कठोर उपाययोजना होण्याची शक्यता आहे.
