जळगाव-लाईव्ह ट्रेंड्स न्यूज प्रतिनिधी । अवघ्या चार महिन्यांचे बाळ, सततचे रडणे, अस्वस्थता आणि झटक्यांचा त्रास… बाळाच्या या गंभीर लक्षणांमुळे पालक चिंतेत असतानाच योग्य वेळी आजाराचे निदान झाले आणि तज्ज्ञ डॉक्टरांच्या प्रयत्नांमुळे बाळावर यशस्वी शस्त्रक्रिया करण्यात आली. जळगाव जिल्ह्यातील या बालकाला हायड्रोसेफॅलस हा मेंदूशी संबंधित गंभीर आजार असल्याचे निदान झाले होते. डॉ. उल्हास पाटील वैद्यकीय महाविद्यालय व रुग्णालयातील न्यूरोसर्जरी विभागाने आव्हानात्मक शस्त्रक्रिया यशस्वीरीत्या पार पाडली. न्यूरोसर्जरी आणि बालरोग विभागाच्या समन्वयातून बाळाला पुढील उपचार व विशेष देखरेख देण्यात आली.
संबंधित बाळाला मागील १५ दिवसांपासून सर्दी, खोकला आणि तापाचा त्रास होत होता. यासोबतच बाळ सतत रडत होते, अस्वस्थ राहत होते आणि त्याला झटकेही येत होते. अवघ्या चार महिन्यांच्या बालकामध्ये अशी लक्षणे दिसू लागल्याने पालकांची चिंता वाढली. त्यामुळे त्यांनी बाळाला उपचारासाठी डॉ. उल्हास पाटील रुग्णालयात दाखल केले. तेथे आवश्यक वैद्यकीय तपासण्या केल्यानंतर बाळाला हायड्रोसेफॅलस असल्याचे स्पष्ट झाले. हायड्रोसेफॅलस हा मेंदूशी संबंधित आजार असून, यामध्ये मेंदूतील पोकळ्यांमध्ये सेरेब्रोस्पायनल फ्लुइड (CSF) या द्रवाचे प्रमाण असामान्यरीत्या वाढते. परिणामी मेंदूवरील दाब वाढू शकतो. विशेषतः लहान बालकांमध्ये या आजाराची लक्षणे ओळखणे महत्त्वाचे असते. सतत रडणे, चिडचिड होणे, वारंवार उलट्या होणे, डोक्याचा आकार वाढणे आणि झटके येणे अशी लक्षणे दिसू शकतात. वेळेत निदान आणि उपचार न झाल्यास गंभीर गुंतागुंत निर्माण होण्याची शक्यता असते.
आजाराचे गांभीर्य लक्षात घेऊन रुग्णालयातील न्यूरोसर्जरी विभागाच्या तज्ज्ञ पथकाने तातडीने उपचारांचे नियोजन केले. न्यूरोसर्जन डॉ. अनिकेत पाटील यांनी बाळावर शस्त्रक्रिया करण्याचा निर्णय घेतला. या शस्त्रक्रियेमध्ये मेंदूतील अतिरिक्त द्रवाचा निचरा करण्यासाठी विशेष नळी बसविण्यात येते. या प्रक्रियेला व्हेंट्रिक्युलोपेरिटोनियल (VP) शंट शस्त्रक्रिया म्हणतात. या नळीच्या साहाय्याने मेंदूतील अतिरिक्त द्रव पोटाच्या पोकळीत सोडला जातो. त्यामुळे मेंदूतील द्रवाचे प्रमाण नियंत्रित ठेवण्यास आणि मेंदूवरील अतिरिक्त दाब कमी करण्यास मदत होते.
अवघ्या चार महिन्यांच्या बालकावर अशी शस्त्रक्रिया करणे हे वैद्यकीयदृष्ट्या अत्यंत आव्हानात्मक असते. बालकाचे वय, नाजूक शारीरिक स्थिती आणि शस्त्रक्रियेनंतर उद्भवू शकणाऱ्या संभाव्य गुंतागुंतींचा विचार करून अत्यंत काळजीपूर्वक नियोजन करावे लागते. शस्त्रक्रियेदरम्यान आणि त्यानंतरही बालकाच्या प्रकृतीवर सातत्याने लक्ष ठेवणे आवश्यक असते. या सर्व बाबींचा विचार करून न्यूरोसर्जरी विभागाने ही शस्त्रक्रिया यशस्वीरीत्या पूर्ण केली. शस्त्रक्रियेनंतर बाळाच्या प्रकृतीची देखरेख करण्याची महत्त्वपूर्ण जबाबदारी रुग्णालयाच्या बालरोग विभागाने सांभाळली. बाळाचे श्वसन, शरीराचे तापमान, दूध पिण्याची क्षमता, झटक्यांची स्थिती तसेच शंटशी संबंधित संभाव्य गुंतागुंत यांचे बारकाईने निरीक्षण करण्यात आले. न्यूरोसर्जरी आणि बालरोग विभागातील डॉक्टरांच्या समन्वयामुळे बाळाला आवश्यक उपचार आणि वैद्यकीय देखरेख उपलब्ध करून देण्यात आली.
याबाबत माहिती देताना न्यूरोसर्जन डॉ. अनिकेत पाटील यांनी सांगितले की, डॉ. उल्हास पाटील वैद्यकीय महाविद्यालय व रुग्णालयात न्यूरोसर्जरी, बालरोग विभाग, नवजात शिशू अतिदक्षता विभाग (NICU) आणि बाल अतिदक्षता विभाग (PICU) यांच्या माध्यमातून लहान बालकांच्या गंभीर आजारांवर उपचार करण्यासाठी आवश्यक सुविधा उपलब्ध आहेत. विविध विभागांच्या समन्वयातून अशा आव्हानात्मक रुग्णांवर उपचार करणे शक्य होते. लहान बालकांमध्ये सतत रडणे, असामान्य चिडचिड, वारंवार उलट्या होणे किंवा झटके येणे यांसारखी लक्षणे दिसल्यास पालकांनी त्याकडे दुर्लक्ष करू नये. वेळ न घालवता तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा, असे आवाहनही रुग्णालय प्रशासनाच्या वतीने करण्यात आले आहे.
