यावल-लाईव्ह ट्रेंड्स न्यूज प्रतिनिधी ।अनंतचतुर्दशीच्या पार्श्वभूमीवर गणेशोत्सवातील निर्माल्य नदीपात्रात न टाकता त्याचा पर्यावरणपूरक पद्धतीने पुनर्वापर करण्याचा उपक्रम यावल-भुसावळ परिसरात राबविण्यात आला. डॉ. श्री नानासाहेब धर्माधिकारी प्रतिष्ठान, रेवदंडा आणि श्री स्वामी समर्थ बैठक, अट्रावल यांच्या सहभागातून तापी नदीकाठी तब्बल १८ टन निर्माल्याचे संकलन करण्यात आले. या निर्माल्यापासून वृक्षांसाठी सेंद्रिय खत तयार करण्यात येणार आहे.
पद्मश्री महाराष्ट्र भूषण डॉ. आप्पासाहेब धर्माधिकारी आणि तीर्थरूप डॉ. सचिन धर्माधिकारी यांच्या मार्गदर्शनाखाली शुक्रवारी, २५ सप्टेंबर २०२६ रोजी हा उपक्रम राबविण्यात आला. भुसावळ शहरालगत तापी नदीवरील पुलाच्या चारही बाजूंना यावल आणि भुसावळ तालुक्यातील एकूण ४४८ श्रीसदस्यांनी निर्माल्य संकलनाची जबाबदारी पार पाडली.
या मोहिमेदरम्यान घरगुती तसेच विविध गणेश मंडळांच्या ५ हजार २८७ गणेशमूर्तींचे निर्माल्य संकलित करण्यात आले. नदीपात्र आणि परिसरात निर्माल्यामुळे होणारे प्रदूषण रोखण्यासोबतच त्याचा पर्यावरणपूरक वापर करण्याच्या उद्देशाने हे संकलन करण्यात आले. संकलित निर्माल्याची वाहतूक करण्यासाठी ट्रॅक्टरचा वापर करण्यात आला.
निर्माल्य संकलित केल्यानंतर श्रीसदस्यांनी त्याचे तत्काळ विलगीकरण केले. हारांमधील धागे, प्लास्टिक पिशव्या आणि इतर टाकाऊ पदार्थ वेगळे करण्यात आले. त्यानंतर सुमारे १८ टन सेंद्रिय निर्माल्य श्री समर्थ बैठक, अट्रावल येथे वृक्षांसाठी खतनिर्मिती करण्याच्या उद्देशाने पाठविण्यात आले.
शनिवार, २६ सप्टेंबर रोजी श्री समर्थ बैठक अट्रावल येथे ५० श्रीसदस्यांच्या सहभागातून निर्माल्याची पुढील प्रक्रिया करण्यात आली. निर्माल्यातील हारांचे धागे, प्लास्टिक पिशव्या तसेच इतर टाकाऊ वस्तू वेगळ्या करून त्यांची योग्य पद्धतीने विल्हेवाट लावण्यात आली. त्यानंतर खतनिर्मितीसाठी उर्वरित निर्माल्याची शास्त्रीय पद्धतीने प्रक्रिया करण्यात आली.
उत्तम सेंद्रिय खत तयार व्हावे यासाठी निर्माल्य थोडे-थोडे करून दोन खड्ड्यांमध्ये टाकण्यात आले. त्यावर लवकर कुजण्याच्या प्रक्रियेसाठी बायो-डिकंपोजरची फवारणी करण्यात आली. त्यानंतर आवश्यक प्रमाणात पाणी आणि मातीचा थर देत खड्डे पूर्णपणे भरण्यात आले. या प्रक्रियेमुळे निर्माल्याचे नैसर्गिक पद्धतीने विघटन होऊन त्यापासून सेंद्रिय खत तयार होणार आहे.
गणेशोत्सवानंतर मोठ्या प्रमाणावर निर्माण होणाऱ्या निर्माल्याचा पर्यावरणपूरक पद्धतीने पुनर्वापर करण्याचा हा उपक्रम नदी प्रदूषण रोखण्याबरोबरच वृक्षसंवर्धनासाठीही उपयुक्त ठरणार आहे. श्रीसदस्यांच्या सहभागातून राबविण्यात आलेल्या या उपक्रमातून धार्मिक परंपरेसोबत पर्यावरण संवर्धनाचा संदेश देण्यात आला.
यावल-भुसावळ परिसरात ४४८ श्रीसदस्यांनी केलेल्या निर्माल्य संकलनातून ५,२८७ गणेशमूर्तींचे निर्माल्य जमा झाले. त्यातील सुमारे १८ टन निर्माल्याची अट्रावल येथे बायो-डिकंपोजरच्या साहाय्याने प्रक्रिया करून वृक्षांसाठी सेंद्रिय खत तयार केले जाणार असल्याने उपक्रमाला पर्यावरणपूरक स्वरूप प्राप्त झाले आहे.
