जळगाव-लाईव्ह ट्रेंड्स न्यूज प्रतिनिधी । जगभरात आर्टिफिशियल इंटिलिजन्स अर्थात AI चा वापर झपाट्याने वाढत आहे. ऑफिसपासून उद्योगधंद्यांपर्यंत अनेक ठिकाणी AI मुळे कामांची पद्धत बदलत असून काही नोकऱ्यांवरही त्याचा परिणाम दिसून येत आहे. त्यामुळे अनेकांच्या मनात “AI मुळे आपली नोकरी धोक्यात येईल का?” असा प्रश्न निर्माण होत आहे. मात्र तज्ज्ञांच्या मते, AI अनेक कामे जलद आणि सोपी करू शकते, पण प्रत्येक क्षेत्रात माणसाची जागा घेणे शक्य नाही. विशेषतः ज्या कामांमध्ये मानवी भावना, अनुभव, विश्वास, नेतृत्व आणि त्वरित निर्णय घेण्याची क्षमता आवश्यक असते, त्या क्षेत्रांमध्ये माणसाची गरज कायम राहणार आहे.
आरोग्य क्षेत्र हे त्याचे सर्वात मोठे उदाहरण मानले जाते. नर्स आणि हेल्थकेअर वर्कर्स हे केवळ औषधोपचार करत नाहीत, तर रुग्ण आणि त्यांच्या कुटुंबीयांना मानसिक आधारही देतात. रुग्णाची अचानक बदलणारी प्रकृती ओळखून योग्य वेळी निर्णय घेणे हे कौशल्य AI कडे नसल्याचे तज्ज्ञ सांगतात. त्यामुळे रुग्णालयांमध्ये AI मदतनीस ठरू शकते, पण मानवी स्पर्शाची जागा घेऊ शकत नाही.
मानसिक आरोग्य क्षेत्रातही अशीच परिस्थिती आहे. सायकॉलॉजिस्ट आणि समुपदेशक एखाद्या व्यक्तीचे शब्द, भावना आणि मनातील संघर्ष समजून घेतात. तणाव, चिंता किंवा नैराश्याच्या अवस्थेत एखाद्या व्यक्तीला सहानुभूती आणि विश्वासाची गरज असते. हे नाते तंत्रज्ञान निर्माण करू शकत नाही.
शिक्षक आणि शिक्षण क्षेत्रही AI पासून पूर्णपणे सुरक्षित मानले जात आहे. शिक्षक केवळ पुस्तकातील धडे शिकवत नाहीत, तर विद्यार्थ्यांचे व्यक्तिमत्त्व घडवतात. मुलांच्या चुका समजून घेणे, त्यांना प्रोत्साहन देणे आणि योग्य मूल्ये रुजवणे ही भूमिका AI निभावू शकत नाही.
क्रिएटिव्ह क्षेत्रातही मानवी कल्पनाशक्तीचे महत्त्व कायम आहे. लेखक, जाहिरात क्षेत्रातील क्रिएटिव्ह डायरेक्टर्स आणि कलाकार हे समाज, संस्कृती आणि मानवी अनुभवातून कल्पना साकार करतात. AI माहितीच्या आधारे मजकूर तयार करू शकते, पण नव्या कल्पनांना भावनिक स्पर्श देण्याची ताकद मानवी मेंदूकडेच आहे.
डॉक्टर आणि सर्जन यांचे कामही AI पूर्णपणे करू शकणार नाही. रिपोर्टसोबतच रुग्णाची जीवनशैली, त्याची मानसिक अवस्था आणि परिस्थिती समजून उपचार करावे लागतात. काही वेळा सेकंदात निर्णय घ्यावे लागतात. अशा वेळी मानवी अनुभवच निर्णायक ठरतो.
याशिवाय नेतृत्व करणारे मॅनेजर्स, आपत्ती व्यवस्थापनातील कर्मचारी, अग्निशामक दल, कलाकार, हस्तकला तज्ज्ञ, सामाजिक मध्यस्थ आणि कम्युनिटी लीडर्स यांसारख्या क्षेत्रांमध्येही मानवी कौशल्याला मोठे महत्त्व राहणार आहे.
AI हे भविष्यातील शक्तिशाली तंत्रज्ञान असले तरी ते माणसाचा पर्याय नसून सहाय्यक म्हणूनच अधिक प्रभावी ठरणार असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. त्यामुळे AI मुळे नोकऱ्या संपतील, अशी भीती बाळगण्याऐवजी बदलत्या तंत्रज्ञानासोबत नवी कौशल्ये शिकणे आणि स्वतःला अपडेट ठेवणे, हीच काळाची खरी गरज असल्याचे जाणकार सांगत आहेत.
