नवी दिल्ली-वृत्तसेवा | निवडणूक आयोग आज संध्याकाळी 4 वाजता पश्चिम बंगाल, तामिळनाडू, केरळ, आसाम आणि पुद्दुचेरी या पाच राज्यांमधील विधानसभा निवडणुकांच्या तारखा जाहीर करणार आहे. या घोषणेनंतर देशातील राजकीय वातावरण आणखी तापणार असून सर्व पक्षांनी जोरदार तयारी सुरू केली आहे. बंगाल, आसाम आणि तामिळनाडूमध्ये दोन टप्प्यांत मतदान होण्याची शक्यता आहे, तर केरळ आणि पुद्दुचेरीमध्ये एकाच टप्प्यात निवडणूक पार पडण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
या पाचही विधानसभांचा कार्यकाळ मे महिन्यात संपत असल्याने निवडणूक आयोगाकडून लवकरच संपूर्ण कार्यक्रम जाहीर केला जाणार आहे. यापूर्वी 2021 मध्ये या राज्यांमधील निवडणुकांची घोषणा 26 फेब्रुवारी रोजी करण्यात आली होती. त्या वेळी पश्चिम बंगालमध्ये तब्बल आठ टप्प्यांत मतदान झाले होते. तर आसाममध्ये तीन टप्प्यांत आणि तामिळनाडू, केरळ व पुद्दुचेरीमध्ये एकाच टप्प्यात मतदान घेण्यात आले होते.
दरम्यान, या निवडणुकांपूर्वी मतदार यादीच्या विशेष पुनरावलोकन (SIR) प्रक्रियेत मोठ्या प्रमाणात बदल झाले आहेत. निवडणूक आयोगाने दिलेल्या माहितीनुसार तामिळनाडूमध्ये सर्वाधिक मतदारांची नावे वगळण्यात आली आहेत. 27 ऑक्टोबर 2025 रोजी SIR प्रक्रिया सुरू झाली तेव्हा राज्यात 6 कोटी 41 लाख 14 हजार 587 मतदार होते. सुमारे चार महिने चाललेल्या प्रक्रियेत 74 लाख 7 हजार 207 मतदारांची नावे वगळण्यात आली असून आता राज्यात 5 कोटी 67 लाख 7 हजार 380 मतदार नोंदणीकृत आहेत.
तामिळनाडूनंतर पश्चिम बंगालमध्ये सुमारे 58 लाख मतदारांची नावे वगळण्यात आली आहेत. केरळमध्ये सुमारे 8 लाख, आसाममध्ये 2 लाख आणि पुद्दुचेरीमध्ये सर्वात कमी म्हणजे सुमारे 77 हजार मतदारांची नावे मतदार यादीतून काढण्यात आली आहेत.
पश्चिम बंगालमध्ये मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांच्यासमोर भाजपचे मोठे आव्हान आहे. गेल्या 14 वर्षांपासून सत्तेत असलेल्या तृणमूल काँग्रेससमोर ही निवडणूक प्रतिष्ठेची मानली जात आहे. जर टीएमसीने पुन्हा विजय मिळवला तर ममता बॅनर्जी सलग चौथ्यांदा मुख्यमंत्री बनतील आणि असा विक्रम करणाऱ्या त्या देशातील पहिल्या महिला ठरू शकतात.
आसाममध्ये गेल्या दहा वर्षांपासून भाजपची सत्ता आहे. पक्षाने या वेळी 126 पैकी 100 हून अधिक जागा जिंकण्याचे लक्ष्य ठेवले आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी मागील सहा महिन्यांत तीन वेळा राज्याचा दौरा केला असून बांगलादेशी घुसखोरी, सीमा सुरक्षा आणि आसामी ओळख हे प्रमुख मुद्दे या निवडणुकीत ठरणार आहेत. भाजपला रोखण्यासाठी काँग्रेसने डावे आणि प्रादेशिक पक्षांसह 10 पक्षांची आघाडी तयार केली आहे.
तामिळनाडूमध्ये गेल्या 60 वर्षांत भाजप किंवा काँग्रेसला सत्ता मिळालेली नाही. या राज्यात प्रादेशिक पक्षांचे वर्चस्व राहिले आहे. भाजप AIADMK सोबत युती करण्याच्या तयारीत असल्याची चर्चा आहे. त्याचबरोबर सुपरस्टार विजय यांच्या TVK पक्षाच्या प्रवेशामुळे निवडणूक अधिक रंगतदार होण्याची शक्यता आहे.
केरळमध्ये सध्या डाव्या आघाडीचे सरकार आहे. राज्यात सत्तांतराची परंपरा असली तरी 2021 मध्ये डाव्या आघाडीने हा ट्रेंड मोडत सलग दुसऱ्यांदा सत्ता मिळवली होती. यावेळी काँग्रेस आघाडी सत्ताविरोधी लाटेचा फायदा घेण्याचा प्रयत्न करणार आहे. भाजपने अद्याप केरळमध्ये एकही विधानसभा जागा जिंकलेली नसली तरी मागील लोकसभा निवडणुकीत त्रिशूर जागा जिंकून पक्षाने आपली उपस्थिती दाखवून दिली आहे.
पुद्दुचेरीमध्ये 2021 मध्ये काँग्रेस सरकार कोसळल्यानंतर AINRC-भाजप युतीने सत्ता मिळवली आणि एन. रंगासामी यांनी पुन्हा मुख्यमंत्रीपदाची धुरा सांभाळली. यावेळी काँग्रेस डीएमकेसोबत युती करून पुन्हा सत्तेत येण्याचा प्रयत्न करत आहे.
एकूणच, या पाच राज्यांतील विधानसभा निवडणुका देशाच्या राजकीय समीकरणांसाठी अत्यंत महत्त्वाच्या मानल्या जात आहेत. निवडणूक आयोगाच्या आजच्या घोषणेनंतर सर्व पक्षांचा प्रचार अधिक वेगाने सुरू होणार असून पुढील काही महिन्यांत देशाचे राजकीय वातावरण तापण्याची शक्यता आहे.
