]मुंबई-वृत्तसेवा | देशात पुढील काही महिन्यांत लॅपटॉप आणि डेस्कटॉप खरेदी करणे ग्राहकांसाठी महाग ठरण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. प्रोसेसर आणि ग्राफिक्स कार्ड यांसारख्या महत्त्वाच्या घटकांच्या वाढलेल्या किमतींमुळे संगणकांच्या किमतीत यंदा तब्बल 35 टक्क्यांपर्यंत वाढ होऊ शकते, असे बाजार तज्ज्ञांचे मत आहे.
मनीकंट्रोलच्या अहवालानुसार, या वाढत्या किमतींचा थेट परिणाम संगणक बाजाराच्या वाढीवर होणार असून, 2026 मध्ये पीसी मार्केटच्या वाढीत सुमारे 8 टक्क्यांपर्यंत घट होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
IDC इंडियाचे वरिष्ठ बाजार विश्लेषक भरत शेनॉय यांनी सांगितले की, संगणकांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या रॅम (RAM) च्या किमती आधीच 2.5 ते 3 पट वाढल्या आहेत. त्यामुळे लॅपटॉप आणि डेस्कटॉपच्या किमतींमध्ये आतापर्यंत 10 ते 12 टक्के वाढ झाली आहे. मार्च महिन्यातच किमतीत आणखी 8 ते 10 टक्के वाढ होण्याची शक्यता असून, पुढील काही महिन्यांत अतिरिक्त 10 टक्के वाढ होऊ शकते.
यामुळे पूर्वी 30 ते 35 हजार रुपयांत मिळणारे लॅपटॉप आता जवळपास 45 हजार रुपयांपर्यंत पोहोचत आहेत. परिणामी विद्यार्थी, घरगुती वापरकर्ते आणि पहिल्यांदाच संगणक खरेदी करणाऱ्या ग्राहकांसाठी अपग्रेड करणे अधिक कठीण होणार आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, ही किंमतवाढ पुढील 6 ते 7 तिमाहीपर्यंत सुरू राहू शकते आणि 2027 च्या दुसऱ्या सहामाहीपूर्वी बाजारात दिलासा मिळण्याची शक्यता कमी आहे.
काउंटरपॉइंट रिसर्चच्या वरिष्ठ विश्लेषक अंशिका जैन यांच्या मते, मेमरी (DRAM आणि NAND) च्या किमती वाढण्यामागे कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) क्षेत्रातील वाढती मागणी हे मोठे कारण आहे. अनेक कंपन्या आता त्यांचे उत्पादन उच्च-मार्जिन सर्व्हर आणि उच्च-बँडविड्थ मेमरीकडे वळवत आहेत. त्यामुळे सामान्य लॅपटॉपसाठी लागणारे घटक महाग होत आहेत. याशिवाय इंटेलच्या एंट्री-लेव्हल प्रोसेसरची कमतरताही परिस्थिती अधिक गुंतागुंतीची करत आहे.
दरम्यान, मध्य पूर्वेतील वाढता तणाव आणि ‘स्ट्रेट ऑफ हॉर्मुज’ परिसरातील परिस्थितीमुळेही सेमीकंडक्टर उद्योगावर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. हा मार्ग ऊर्जा आणि पेट्रोकेमिकल पुरवठ्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. येथे अडथळे निर्माण झाल्यास चिप्सच्या उत्पादनाचा खर्च वाढू शकतो.
IDC च्या आकडेवारीनुसार, 2025 हे वर्ष भारतीय पीसी बाजारासाठी ऐतिहासिक ठरले होते. गेल्या वर्षी देशात 1.59 कोटी युनिट्सची शिपमेंट झाली होती, जी वर्ष-दर-वर्ष 10.2 टक्के वाढ होती. वार्षिक शिपमेंट 1.5 कोटींच्या पुढे जाण्याची ही पहिलीच वेळ होती.
मात्र, यंदा वाढलेल्या किमतींमुळे ग्राहक आणि व्यावसायिक दोन्ही विभागांमध्ये मागणी कमी राहण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे संगणक बाजारात सुमारे 7 ते 8 टक्क्यांची घट होऊ शकते.
दरम्यान, वाढत्या किमतींचा परिणाम कमी करण्यासाठी टेक कंपन्या ग्राहकांना आकर्षित करण्यासाठी विविध ऑफर्स आणि फायनान्स स्कीमचा आधार घेत आहेत. काही कंपन्या लॅपटॉपच्या कॉन्फिगरेशनमध्ये बदल करून मूळ किंमत कमी ठेवण्याचा प्रयत्न करत आहेत, तर अनेक ब्रँड्स सुलभ हप्ते आणि प्रमोशनल ऑफर्स देत आहेत.
तज्ज्ञांच्या मते, गेमिंग आणि प्रोफेशनल सेगमेंटमधील ग्राहक महागाई असूनही खरेदी सुरू ठेवू शकतात. मात्र बजेट सेगमेंटमध्ये मंदी दिसण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे पुढील काही महिन्यांत लॅपटॉप किंवा पीसी खरेदी करण्याचा विचार करणाऱ्या ग्राहकांनी शक्य असल्यास लवकर खरेदी करणे अधिक फायदेशीर ठरू शकते.
