नशिराबाद-लाईव्ह ट्रेंड्स न्यूज प्रतिनिधी । शतकाहून अधिक काळ नशिराबाद शहरातील वाचनसंस्कृती आणि ज्ञानपरंपरा जपणाऱ्या ऐतिहासिक सार्वजनिक वाचनालयाने १२ नोव्हेंबर रोजी आपल्या १११ व्या वर्षात दिमाखात पदार्पण केले. या वर्धापन दिनानिमित्त वाचनालयात सकाळी ग्रंथपूजनाचा कार्यक्रम उत्साहपूर्ण वातावरणात पार पडला. याच दिवशी मराठी चित्रपट, मालिका आणि नाट्यसृष्टीतील प्रसिद्ध अभिनेत्री तथा अ‍ॅडव्होकेट नीलम शिर्के-सामंत यांनी वाचनालयाला अनपेक्षित भेट दिली. त्यांच्या या भेटीमुळे वाचनालयातील पदाधिकारी, संचालक मंडळ आणि वाचकांना सुखद धक्का बसला.
नशिराबादच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक वैभवाची साक्ष देणाऱ्या या वाचनालयाचा इतिहास अत्यंत वैशिष्ट्यपूर्ण आहे. ब्रिटिश राजवटीच्या काळात ज्या ठिकाणी वधस्तंभ अर्थात फाशीची शिक्षा दिली जात होती, त्याच ऐतिहासिक जागेवर आज ज्ञानाचा दीप प्रज्वलित करणारे सार्वजनिक वाचनालय उभे आहे. एकेकाळी शिक्षेच्या ठिकाणाने ओळखल्या जाणाऱ्या या जागेचे आज ज्ञान, विचार, साहित्य आणि संस्कारांच्या केंद्रात झालेले रूपांतर हा नशिराबादच्या इतिहासातील महत्त्वपूर्ण प्रवास आहे. सुमारे ३० हजारांहून अधिक ग्रंथांचा अमूल्य ठेवा या वाचनालयात उपलब्ध आहे. विविध विषयांवरील पुस्तके, साहित्य, ऐतिहासिक संदर्भग्रंथ आणि वाचकांसाठी उपयुक्त असलेल्या ग्रंथसंपदेच्या माध्यमातून वाचनालयाने अनेक पिढ्यांना ज्ञानाची दारे खुली करून दिली आहेत. शतकाहून अधिक काळ बदलत्या परिस्थितीतही वाचनसंस्कृतीची परंपरा टिकवून ठेवण्याचे महत्त्वपूर्ण कार्य या संस्थेकडून सुरू आहे.
वर्धापन दिनाच्या दिवशी अभिनेत्री नीलम शिर्के-सामंत यांनी वाचनालयाला भेट देऊन तेथील ऐतिहासिक पार्श्वभूमी, कार्यपद्धती आणि समृद्ध ग्रंथसंपदेची सविस्तर माहिती जाणून घेतली. त्यांनी वाचनालयातील विविध विभागांची पाहणी केली तसेच तेथे जतन करून ठेवण्यात आलेल्या पुस्तकांचा संग्रह आवर्जून न्याहाळला. एवढ्या मोठ्या प्रमाणात ग्रंथसंपदा जतन करून वाचनालयाची परंपरा आजही अखंडितपणे सुरू असल्याचे पाहून त्यांनी समाधान व्यक्त केले. यावेळी बोलताना त्यांनी स्वतःलाही वाचनाची विशेष आवड असल्याचे सांगितले. वाचनालयाच्या माध्यमातून समाजात ज्ञानाचा प्रसार होतो आणि नव्या पिढीमध्ये वाचनाची गोडी निर्माण होण्यास मदत मिळते, ही बाब महत्त्वाची असल्याचे त्यांच्या भेटीतून अधोरेखित झाले. मर्यादित साधनसंपत्ती आणि बदलत्या काळातील आव्हाने असतानाही इतक्या वर्षांपासून ग्रंथसंपदेचा अनमोल वारसा जतन करणाऱ्या संचालक मंडळाच्या कार्याचे त्यांनी मनापासून कौतुक केले.
विशेष म्हणजे, या वाचनालयाचा ऐतिहासिक वारसा आणि आजचे ज्ञानकेंद्र म्हणून असलेले महत्त्व यामुळे अभिनेत्री शिर्के-सामंत यांची भेट अधिकच संस्मरणीय ठरली. ज्या जागेचा इतिहास कधीकाळी फाशीच्या शिक्षेशी जोडला गेला होता, त्याच जागेवर आज हजारो पुस्तकांच्या माध्यमातून ज्ञान, विचार आणि संस्कारांचा प्रसार होत आहे. काळाच्या ओघात जागेचे स्वरूप बदलले असले तरी तिचे ऐतिहासिक महत्त्व आणि वाचनालयाचे सामाजिक योगदान कायम असल्याचे या निमित्ताने पुन्हा एकदा अधोरेखित झाले. वाचनालयाच्या १११ व्या वर्धापन दिनानिमित्त आयोजित ग्रंथपूजन कार्यक्रमास वाचनालयाचे अध्यक्ष डॉ. प्रमोद आमोदकर, सचिव अ‍ॅड. प्रदीप देशपांडे, संचालक राजेश्वर धर्माधिकारी, मिठाराम म्हसकर, बंडू खंडारे, हरीश पाटील, जितेंद्र महाजन, मनोज नाईक आणि संजय पाटील उपस्थित होते. तसेच ग्रंथपाल अनुराधा तारकास, शिपाई सुधाकर माळी यांच्यासह अनेक वाचकांनीही कार्यक्रमात सहभाग नोंदविला.
