अमळनेर-लाईव्ह ट्रेंड्स न्यूज प्रतिनिधी । वैज्ञानिक संशोधन क्षेत्रात उल्लेखनीय कामगिरी करणारे अमळनेरचे संशोधक डॉ. विवेक बोरसे यांनी आंतरराष्ट्रीय स्तरावर महत्त्वपूर्ण यश संपादन केले आहे. स्टॅनफोर्ड विद्यापीठ आणि एल्सेव्हियर यांच्या संयुक्त विद्यमाने प्रसिद्ध करण्यात येणाऱ्या ‘जगातील अव्वल २ टक्के शास्त्रज्ञ’ (Top 2% Scientists) या प्रतिष्ठित यादीत डॉ. बोरसे यांचा २०२५ आणि २०२६ या सलग दोन वर्षांसाठी समावेश झाल्याचा दावा करण्यात आला आहे. विश्लेषणात्मक रसायनशास्त्रातील त्यांच्या संशोधन कार्याची दखल या निमित्ताने घेण्यात आली असून, त्यांच्या यशामुळे अमळनेरच्या शैक्षणिक आणि वैज्ञानिक क्षेत्रात अभिमानाची भावना व्यक्त होत आहे.
डॉ. विवेक बोरसे यांची या यादीतील संस्थात्मक संलग्नता नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ फार्मास्युटिकल एज्युकेशन अँड रिसर्च (NIPER), हैदराबाद अशी नमूद करण्यात आली आहे. विश्लेषणात्मक रसायनशास्त्र आणि वैद्यकीय तंत्रज्ञान या क्षेत्रांमध्ये त्यांनी केलेले संशोधन, वैज्ञानिक ज्ञानाचा विकास आणि तंत्रज्ञानाच्या प्रत्यक्ष उपयोगासाठी केलेले प्रयत्न त्यांच्या कार्याची वैशिष्ट्ये मानली जातात.
डॉ. बोरसे यांनी भारतीय तंत्रज्ञान संस्था, मुंबई (IIT Bombay) येथून पीएच.डी. पदवी प्राप्त केली आहे. उच्चस्तरीय तांत्रिक शिक्षण आणि संशोधनाच्या बळावर त्यांनी शैक्षणिक क्षेत्रासोबतच वैद्यकीय उपकरण निर्मिती उद्योगातही अनुभव मिळवला आहे. संशोधनातील संकल्पनांना प्रत्यक्ष उपयोगात आणणे, नाविन्यपूर्ण तंत्रज्ञान विकसित करणे आणि अत्याधुनिक वैद्यकीय उपकरणांच्या रचनेत योगदान देणे, अशा विविध क्षेत्रांत त्यांनी काम केले आहे. विशेषतः प्रयोगशाळांमध्ये विकसित होणारे संशोधन औद्योगिक स्तरावर प्रत्यक्ष उपयोगात आणणे, हे वैद्यकीय तंत्रज्ञान क्षेत्रातील महत्त्वाचे आव्हान आहे. या प्रक्रियेत वैज्ञानिक संशोधन, तांत्रिक कौशल्य आणि उद्योगक्षेत्रातील अनुभव यांची सांगड घालणे आवश्यक असते. डॉ. बोरसे यांच्या शैक्षणिक संशोधन आणि वैद्यकीय उपकरण उद्योगातील अनुभवामुळे या दोन्ही क्षेत्रांतील समन्वयाला चालना मिळाली आहे. स्टॅनफोर्ड विद्यापीठ आणि एल्सेव्हियर यांच्या सहकार्याने प्रसिद्ध होणारी ‘टॉप २% शास्त्रज्ञ’ यादी संशोधकांच्या वैज्ञानिक योगदानाचे मूल्यमापन करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या महत्त्वाच्या जागतिक संदर्भांपैकी एक आहे. या यादीसाठी शोधनिबंध, उद्धरणांची संख्या (Citations) आणि संशोधनाचा प्रभाव यांसारख्या वैज्ञानिक निकषांचा विचार केला जातो. त्यामुळे या यादीत स्थान मिळणे हे संशोधकाच्या कार्याची आंतरराष्ट्रीय स्तरावर दखल घेतली गेल्याचे निदर्शक मानले जाते. मात्र, यादीतील स्थान हे विशिष्ट वैज्ञानिक निकषांवर आधारित असते आणि त्याचा अर्थ सर्वच संशोधन क्षेत्रांतील एकसमान क्रमवारी असा होत नाही.
आपल्या संशोधन प्रवासाविषयी भावना व्यक्त करताना डॉ. विवेक बोरसे यांनी सामूहिक प्रयत्नांचे महत्त्व अधोरेखित केले. संशोधनातील प्रगती ही केवळ एका व्यक्तीची उपलब्धी नसून सहकार्य, विचारांची देवाणघेवाण आणि मार्गदर्शनातून ती साध्य होत असते. या प्रवासात मार्गदर्शन करणारे गुरुजन, सहकारी संशोधक आणि सहकाऱ्यांचे योगदान मोलाचे असल्याचे त्यांनी नमूद केले. आगामी काळात वैज्ञानिक संशोधनाला अधिक गती देणे, नवनवीन तंत्रज्ञान विकसित करणे आणि आरोग्यविषयक संशोधनाचा लाभ सर्वसामान्य नागरिकांपर्यंत पोहोचवणे, यावर भर देण्याचा मानसही डॉ. बोरसे यांनी व्यक्त केला आहे. वैद्यकीय तंत्रज्ञानातील नवकल्पना आरोग्यसेवा अधिक प्रभावी करण्यासाठी उपयुक्त ठरू शकतात. त्यामुळे संशोधन आणि त्याचा समाजोपयोगी वापर यांच्यातील दुवा अधिक मजबूत करण्यावर त्यांचा भर राहणार आहे. डॉ. विवेक बोरसे हे अमळनेर येथील भारत संचार निगम लिमिटेडचे (BSNL) निवृत्त अधीक्षक श्री. भास्कर बोरसे यांचे सुपुत्र आहेत. त्यांच्या या यशामुळे अमळनेरच्या शिरपेचात मानाचा तुरा रोवला गेल्याची भावना व्यक्त होत आहे. वैज्ञानिक संशोधन क्षेत्रात करिअर करू इच्छिणाऱ्या तरुणांसाठीही त्यांचा प्रवास प्रेरणादायी ठरत आहे.
