जळगाव-लाईव्ह ट्रेंड्स न्यूज प्रतिनिधी । जळगाव जिल्ह्यात यंदाच्या बैलपोळा सणावर दुष्काळाचे सावट स्पष्टपणे जाणवत असून, बळीराजाच्या पारंपरिक उत्सवावर आर्थिक संकटाची झळ बसली आहे. पावसाअभावी खरीप हंगाम संकटात सापडल्याने अनेक ठिकाणी उभी पिके करपण्याची वेळ आली आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांच्या हातात पैसा नसल्याने दरवर्षी मोठ्या उत्साहात होणारी बैलपोळ्याची खरेदी यंदा मोठ्या प्रमाणात घटली आहे.
बैलपोळा हा शेतकरी आणि त्याच्या बैलांमधील जिव्हाळ्याचे नाते जपणारा महत्त्वाचा सण मानला जातो. या दिवशी बैलांना सजवून त्यांची पूजा केली जाते. बैलांसाठी विविध प्रकारचे सजावटीचे साहित्य, झुली, गोंडे, दोर, शिंगांना लावण्याचे रंग, घंटा तसेच पूजेसाठी आवश्यक साहित्य खरेदी करण्याची परंपरा आहे. मात्र, यंदा दुष्काळी परिस्थितीमुळे या उत्सवाच्या खरेदीवरही आर्थिक मर्यादा आल्या आहेत. पावसाने पाठ फिरवल्याने खरीप पिकांची अवस्था बिकट झाली आहे. शेतात उभी असलेली पिके डोळ्यादेखत जळत असल्याची व्यथा शेतकरी व्यक्त करत आहेत. पिकांवर केलेला खर्च वाया जाण्याची भीती निर्माण झाल्याने शेतकऱ्यांसमोर पुढील हंगामाचे नियोजन करण्याचेही मोठे आव्हान उभे ठाकले आहे. अशा परिस्थितीत सणासाठी अतिरिक्त खर्च करणे अनेक शेतकऱ्यांना शक्य होत नसल्याचे चित्र आहे.
दरवर्षी बैलपोळ्याच्या पार्श्वभूमीवर शेतकरी बैलांच्या सजावटीसाठी आठ-दहा वस्तूंची खरेदी करतात. मात्र, यंदा आर्थिक अडचणींमुळे अनेक शेतकरी केवळ गरजेच्या एक-दोन वस्तू घेऊन समाधान मानत आहेत. बैलपोळ्याचा उत्सव साधेपणाने साजरा करण्याकडे शेतकऱ्यांचा कल वाढला आहे. त्यातच बैलपोळ्याच्या साहित्याच्या किमतीत यंदा ३० ते ४० टक्क्यांपर्यंत वाढ झाल्याचे सांगितले जात आहे. महागाई आणि उत्पन्नातील घट या दुहेरी संकटामुळे शेतकऱ्यांच्या खरेदी क्षमतेवर मोठा परिणाम झाला आहे. आवश्यक साहित्य खरेदी करतानाही अनेकदा किंमत पाहून वस्तू कमी करण्याचा निर्णय घ्यावा लागत असल्याचे चित्र बाजारात दिसत आहे.
सणासाठी आवश्यक वस्तू खरेदी करण्यासाठीही काही शेतकऱ्यांना उधार पैसे घेऊन बाजारात यावे लागत असल्याची स्थिती आहे. वर्षभर शेतीवर खर्च करूनही अपेक्षित उत्पन्न मिळाले नसल्याने हातात रोख पैसा उपलब्ध नसल्याचे शेतकरी सांगत आहेत. त्यामुळे सणाचा आनंद साजरा करतानाही आर्थिक विवंचना त्यांच्या मनात कायम आहे. शेतकऱ्यांच्या खरेदीत घट झाल्याचा थेट परिणाम बैलपोळ्याचे साहित्य विकणाऱ्या दुकानदारांवरही झाला आहे. दरवर्षी पोळ्याच्या काही दिवस आधी बाजारपेठेत मोठी गर्दी होत असते. मात्र, यंदा अनेक दुकानांमध्ये अपेक्षित ग्राहकवर्ग दिसत नसल्याने विक्रेत्यांमध्ये चिंता निर्माण झाली आहे. सणासाठी मोठ्या प्रमाणात माल भरून ठेवलेल्या दुकानदारांना तो पूर्णपणे विकला जाईल की नाही, याचीही काळजी सतावत आहे.
दुष्काळामुळे शेतकऱ्यांचे शेतीचे संपूर्ण आर्थिक गणित बिघडले असून, त्याचा परिणाम आता पारंपरिक सणांवरही होताना दिसत आहे. बैलपोळा हा केवळ धार्मिक किंवा सांस्कृतिक सण नसून शेतकरी आणि पशुधनाच्या नात्याचा उत्सव आहे. मात्र, यंदा आर्थिक संकटामुळे या उत्सवातील खरेदीचा उत्साह कमी झाल्याचे चित्र जळगाव जिल्ह्यात पाहायला मिळत आहे. पावसाची प्रतीक्षा, करपणारी पिके, वाढता उत्पादन खर्च आणि महागाई यामुळे बळीराजासमोर मोठे आर्थिक संकट उभे राहिले आहे. त्यामुळे बैलपोळा सणाचा उत्साह कायम असला तरी त्याला यंदा आर्थिक अडचणींची किनार लाभली आहे. शेतकऱ्यांच्या या परिस्थितीकडे शासनाने गांभीर्याने पाहून दुष्काळी परिस्थितीत आवश्यक मदत मिळावी, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
