मुंबई-वृत्तसेवा | भारतीय सांस्कृतिक वारसा आणि श्रद्धेचे प्रतीक मानली जाणारी ५०० वर्षे जुनी एक प्राचीन मूर्ती पुन्हा भारतात परत येत आहे. इंग्लंडमधील Ashmolean Museum या संग्रहालयाने १६व्या शतकातील Thirumangai Azhwar यांची कांस्य मूर्ती भारताला परत करण्याचा निर्णय घेतला आहे. ही मूर्ती तामिळनाडूतील Soundararaja Perumal Temple, थडीकोम्बू येथे पुन्हा स्थापित करण्यात येणार आहे.
लंडनमधील India House येथे ४ मार्च रोजी आयोजित एका समारंभात ही मूर्ती भारतीय उच्चायुक्तालयाकडे सुपूर्द करण्यात आली. हा सोहळा भावूक आणि ऐतिहासिक ठरला.
ही मूर्ती १९६७ साली Sotheby’s या प्रसिद्ध लिलाव संस्थेकडून अॅशमोलियन संग्रहालयाने खरेदी केली होती. अनेक वर्षे ती संग्रहालयात ठेवण्यात आली होती. मात्र २०१९ मध्ये एका संशोधकाने जुन्या छायाचित्रांच्या आधारे ही मूर्ती तामिळनाडूतील मंदिरातून चोरीला गेल्याचा दावा केला.
यानंतर संग्रहालयाने स्वतः पुढाकार घेत भारतीय अधिकाऱ्यांशी संपर्क साधला. Archaeological Survey of India (ASI), तामिळनाडू सरकार आणि मंदिर प्रशासनाने तपास करून ही मूर्ती मूळ मंदिरातीलच असल्याचे पुराव्यांद्वारे सिद्ध केले.
त्यानंतर अॅशमोलियन संग्रहालयाचे संचालक Dr. Xa Sturgis यांनी मूर्ती भारताला परत करण्याचा निर्णय घेतला. त्यांनी सांगितले की, ही मूर्ती १९६७ मध्ये सद्भावनेने खरेदी केली होती, परंतु ती चोरीची असल्याचे स्पष्ट झाल्यानंतर ती तिच्या मूळ मंदिरात परत करणे योग्य असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
अॅशमोलियन संग्रहालयाने आतापर्यंत कोणतीही ऐतिहासिक वस्तू परत केलेली नव्हती. त्यामुळे तिरुमंगाई अझ्वार यांची मूर्ती ही संग्रहालयाने परत केलेली पहिलीच ऐतिहासिक वस्तू ठरली आहे. या निर्णयाचे Thangam Debbonaire यांनी स्वागत केले असून त्यांनी ही घटना भारताच्या सांस्कृतिक वारशासाठी महत्त्वाची असल्याचे म्हटले आहे.
या सोहळ्यात तिरुमंगाई अझ्वार यांच्या मूर्तीव्यतिरिक्त आणखी चार भारतीय पुरातन वस्तू देखील भारताकडे सुपूर्द करण्यात आल्या. एएसआयची तांत्रिक तपासणी पूर्ण झाल्यानंतर पारंपरिक विधी करून ही मूर्ती पुन्हा मंदिरात स्थापित केली जाणार आहे. ही घटना भारताच्या सांस्कृतिक वारसा संरक्षणासाठी आणि आंतरराष्ट्रीय सांस्कृतिक संबंधांसाठी महत्त्वाची मानली जात आहे.
