मुंबई-वृत्तसेवा । इराण आणि इस्रायलमधील वाढत्या तणावामुळे जागतिक बाजारपेठांमध्ये पुन्हा अस्थिरता निर्माण झाली असून त्याचे परिणाम भारतीय अर्थव्यवस्थेवरही दिसून येण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. जकाती युद्धामुळे निर्माण झालेल्या जागतिक मंदीमधून जग पूर्णपणे सावरले नसताना मध्यपूर्वेतील या संघर्षाच्या बातम्यांनी गुंतवणूकदारांची चिंता वाढवली आहे. तणाव पूर्णप्रमाणात युद्धात परिवर्तित झाल्यास भारताच्या शेअर बाजार, इंधन दर आणि सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन खर्चावर थेट परिणाम होऊ शकतो.
Iran आणि Israel यांच्यातील संघर्षामुळे मध्यपूर्वेतील पुरवठा साखळीवर परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. भारत आपल्या कच्च्या तेलाच्या गरजेपैकी सुमारे ८५ टक्के आयात करतो. त्यामुळे तेल उत्पादक प्रदेशात अस्थिरता वाढल्यास भारताला त्याचा फटका बसू शकतो. विशेषतः इराणने होर्मुझ सामुद्रधुनीत अडथळा निर्माण केल्यास जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाचे दर प्रति बॅरल १०० डॉलर्सच्या पुढे जाऊ शकतात, असा अंदाज तज्ज्ञांनी व्यक्त केला आहे.
सध्या आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्चे तेल सुमारे ६७ डॉलर्स प्रति बॅरल दराने व्यवहार करत असून अलीकडेच त्यात जवळपास २ टक्क्यांची वाढ नोंदवली गेली आहे. या दरवाढीचा थेट परिणाम भारतातील पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतींवर होण्याची शक्यता आहे. इंधन दर वाढल्यास वाहतूक खर्चात वाढ होईल आणि त्याचा परिणाम अन्नधान्य, फळे-भाज्या तसेच दैनंदिन वापराच्या वस्तूंवर होईल.
तेलाच्या दरवाढीमुळे महागाईचा दबाव वाढण्याची शक्यता आहे. सामान्य नागरिकांच्या स्वयंपाकघराचा खर्च वाढू शकतो, तर उद्योग क्षेत्रासाठी उत्पादन खर्चात वाढ होऊन नफा कमी होण्याचा धोका आहे. शेअर बाजारातही गुंतवणूकदारांचा कल सावधगिरीचा राहू शकतो. आयटी, पेंट, एव्हिएशन आणि ऑटोमोबाईल क्षेत्रांवर विशेष परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
तथापि, भारताकडे सध्या मोठ्या प्रमाणात परकीय चलन साठा असल्यामुळे तात्काळ घाबरण्याचे कारण नसल्याचे अर्थतज्ज्ञांचे मत आहे. रिझर्व्ह बँक आणि केंद्र सरकार परिस्थितीवर लक्ष ठेवून असल्याने गरज भासल्यास आवश्यक आर्थिक उपाययोजना केल्या जाऊ शकतात. जागतिक अस्थिरतेच्या पार्श्वभूमीवर गुंतवणूकदारांनी संयम बाळगून दीर्घकालीन दृष्टीकोन ठेवणे गरजेचे असल्याचेही तज्ज्ञांनी सुचवले आहे.
