भडगाव-लाईव्ह ट्रेंड्स न्यूज प्रतिनिधी । भडगाव तालुक्यासह परिसरात दुष्काळी परिस्थिती, पाणीटंचाई आणि वाढत्या तापमानाच्या समस्यांमुळे नागरिक हैराण असताना, तालुक्यात अवैध वृक्षतोड होत असल्याच्या चर्चेने पर्यावरण संरक्षणाचा प्रश्न ऐरणीवर आला आहे. एकीकडे वृक्षसंवर्धन आणि पर्यावरण संतुलनासाठी विविध स्तरांवर प्रयत्न करण्याची गरज व्यक्त होत असताना, दुसरीकडे वृक्षतोडीच्या प्रकारांवर प्रभावी नियंत्रण आहे का, असा सवाल उपस्थित केला जात आहे. संबंधित भागांमध्ये प्रत्यक्ष पाहणी करून वृक्षतोडीची वस्तुस्थिती स्पष्ट करावी आणि अनधिकृत वृक्षतोड आढळल्यास दोषींवर कायदेशीर कारवाई करावी, अशी मागणी पर्यावरणप्रेमी आणि निसर्गप्रेमी नागरिकांकडून होत आहे.
भडगाव तालुक्यात बदलते हवामान, अनियमित पाऊस आणि पाण्याची कमतरता यांसारख्या समस्यांचा परिणाम ग्रामीण भागातील जनजीवनावर होत आहे. अशा परिस्थितीत झाडांचे महत्त्व अधिक वाढले आहे. वृक्षांमुळे परिसरातील तापमान नियंत्रित राहण्यास, जमिनीची धूप कमी होण्यास, मातीतील ओलावा टिकवून ठेवण्यास आणि जैवविविधतेचे संरक्षण करण्यास मदत होते. त्यामुळे दुष्काळी परिस्थितीत उपलब्ध वृक्षसंपत्तीचे जतन करणे ही पर्यावरणाच्या दृष्टीने महत्त्वाची बाब ठरते.
मात्र, तालुक्यातील काही भागांमध्ये वृक्षतोड होत असल्याची चर्चा समोर येत असल्याने या प्रकारांची शहानिशा करण्याची गरज व्यक्त होत आहे. संबंधित ठिकाणी नेमकी किती झाडे तोडण्यात आली, कोणत्या प्रजातींच्या वृक्षांची तोड झाली आणि त्यासाठी आवश्यक परवानगी घेण्यात आली होती का, याची माहिती प्रशासनाने तपासावी, अशी मागणी केली जात आहे. वृक्षतोडीबाबतच्या चर्चेची केवळ दखल घेण्याऐवजी प्रत्यक्ष घटनास्थळी जाऊन वस्तुस्थिती जाणून घेणे आवश्यक असल्याचे पर्यावरणप्रेमींचे म्हणणे आहे. वृक्षतोडीसाठी कायदेशीर परवानगी देण्यात आली असल्यास संबंधित अटींचे पालन झाले आहे का, याचीही तपासणी होणे गरजेचे आहे. परवानगीशिवाय वृक्षतोड झाल्याचे किंवा लागू नियमांचे उल्लंघन झाल्याचे आढळल्यास संबंधित व्यक्ती अथवा संस्थांवर कायद्यानुसार कारवाई करावी, अशी मागणी होत आहे. मात्र, वृक्षतोडीच्या कथित प्रकारांबाबत अद्याप अधिकृत चौकशीचे निष्कर्ष किंवा प्रशासनाची भूमिका समोर आलेली नसल्याने या प्रकरणाची वस्तुस्थिती स्पष्ट होणे महत्त्वाचे आहे.
तालुक्यातील वृक्षसंपत्तीचे संरक्षण करण्यासाठी वनविभाग, महसूल प्रशासन आणि संबंधित स्थानिक यंत्रणांनी समन्वयाने काम करण्याची आवश्यकता आहे. नागरिकांकडून वृक्षतोडीबाबत तक्रारी प्राप्त झाल्यास त्यांची वेळेत दखल घेऊन घटनास्थळाची पाहणी करावी. संबंधित वृक्षांची तोड नियमबाह्य असल्याचे निष्पन्न झाल्यास नियमानुसार कारवाई करावी, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. तसेच, वृक्षतोडीच्या घटनांना प्रतिबंध करण्यासाठी नियमित देखरेख आणि प्रभावी नियंत्रण व्यवस्था उभारण्याची गरजही अधोरेखित होत आहे. केवळ वृक्षारोपणाचे कार्यक्रम आयोजित करून पर्यावरणाचे संरक्षण साध्य होणार नाही, तर अस्तित्वात असलेली झाडे टिकवून ठेवणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. वृक्षतोड झालेल्या ठिकाणी लागू नियमांनुसार पुनर्वनीकरण किंवा भरपाई वृक्षारोपणाची आवश्यकता असल्यास संबंधित विभागाने त्याबाबत कार्यवाही करावी. नव्याने लावलेल्या रोपांचे संगोपन आणि त्यांची वाढ सुनिश्चित करण्यावरही भर देणे आवश्यक आहे. दीर्घकालीन पर्यावरण संवर्धनासाठी वृक्षांचे संरक्षण, पाण्याचे नियोजन आणि नैसर्गिक साधनसंपत्तीचा जबाबदारीने वापर या बाबी महत्त्वाच्या ठरतात.
पर्यावरण संरक्षणाची जबाबदारी केवळ प्रशासनापुरती मर्यादित नसून नागरिकांचाही त्यात महत्त्वाचा सहभाग आहे. अनधिकृत वृक्षतोड होत असल्याचे निदर्शनास आल्यास संबंधित विभागाकडे ठोस माहिती आणि उपलब्ध पुराव्यांसह तक्रार नोंदवता येऊ शकते. त्याचबरोबर स्थानिक पातळीवर वृक्षसंवर्धनाबाबत जनजागृती करणे, वृक्षारोपण करणे आणि लावलेल्या झाडांची काळजी घेणे यांसारख्या उपक्रमांतून पर्यावरण संरक्षणाला हातभार लावता येईल. दुष्काळी परिस्थितीत पाणी आणि पर्यावरणाचे महत्त्व अधिक प्रकर्षाने जाणवत असताना भडगाव तालुक्यातील कथित वृक्षतोडीच्या प्रकारांची प्रशासनाने गांभीर्याने दखल घ्यावी, अशी मागणी पुढे येत आहे. संबंधित भागांची प्रत्यक्ष पाहणी करून वृक्षतोडीची सत्यता तपासावी, परवानग्यांची पडताळणी करावी आणि नियमभंग झाल्याचे आढळल्यास दोषींवर योग्य ती कारवाई करावी, अशी अपेक्षा पर्यावरणप्रेमींकडून व्यक्त होत आहे.
