जळगाव-लाईव्ह ट्रेंडस न्यूज प्रतिनिधी । जळगाव जिल्ह्यातील विविध भागांमध्ये मक्याच्या पिकांवर अमेरिकन लष्करी अळीचा (Fall Armyworm) नव्याने प्रादुर्भाव आढळून आला आहे. या किडीमुळे शेतकऱ्यांचे मोठे आर्थिक नुकसान होण्याची शक्यता असल्याने, कृषी विभागाने शेतकऱ्यांना या किडीच्या नियंत्रणासाठी तातडीने विविध उपाययोजना राबविण्याचे आवाहन केले आहे.
लष्करी अळीची ओळख आणि नुकसानीची लक्षणे:
ही अळी मक्याच्या शेंड्यातून आत प्रवेश करून कोवळ्या भागांत खोलवर जाते. बाधित पानांवर झाडाच्या शेंड्यात ‘Y’ आकाराची छिद्रे दिसतात. अळीचा रंग भुरकट असून, तिच्या शरीरावर पट्ट्यांसारखी रचना आढळते. वेळेत लक्षणे ओळखून उपाययोजना केल्यास मोठे नुकसान टाळता येऊ शकते.
नियंत्रणाचे उपाय:
सकाळ-संध्याकाळी निरीक्षण: शेतात नियमितपणे निरीक्षण करून अळ्या गोळा करून नष्ट कराव्यात.
खोल नांगरणी: किडग्रस्त पिकांच्या शेताची शक्यतो दिवसा खोल नांगरणी करावी, जेणेकरून पक्षांद्वारे किडीच्या वेगवेगळ्या अवस्था नष्ट होतील.
नियमित सर्वेक्षण व सापळे: पिकाचे नियमित सर्वेक्षण करावे. किडीचे पतंग आकर्षित करण्यासाठी प्रकाश सापळे व कामगंध सापळ्याचा वापर करावा.
जैविक नियंत्रण: पिकावरील अंडीसमूह आणि अळ्या हाताने गोळा करून नष्ट कराव्यात. टेलेनोमस रेमस व ट्रायकोग्रामा या परोपजीवी किटकांचे एकरी ५० हजार अंडी शेतात सोडावीत. त्यानंतर ४ ते ५ दिवसांपर्यंत रासायनिक कीटकनाशकांची फवारणी टाळावी.
जैविक कीटकनाशके: अॅडोडिरॅक्टीन १५०० पीपीएम किंवा निंबोळी अर्क ५ टक्के (५० मि.ली. प्रति १० लिटर पाणी) मिसळून फवारणी करावी. तसेच, न्युमोरिया रिलई किंवा मेटा-हायझियम अॅनीसोप्ली या जैविक कीटकनाशकांची ४० ग्रॅम प्रति १० लिटर पाण्यात मिसळून संध्याकाळच्या वेळी फवारणी करावी.
रासायनिक कीटकनाशकांचा वापर: कीड जास्त प्रमाणात आढळून आल्यास काबॉफ्युरॉन, लॅम्ब्डा सायहॅलोथ्रीन यांसारख्या रासायनिक कीटकनाशकांचा वापर कृषी तज्ञांच्या सल्ल्याने आणि ठराविक प्रमाणात करावा.
अधिक माहितीसाठी शेतकऱ्यांनी जवळच्या कृषी सहाय्यक, मंडळ कृषी अधिकारी किंवा तालुका कृषी कार्यालयाशी संपर्क साधावा, असे आवाहन कृषी विभागाने केले आहे. तसेच, www.krishi.maharashtra.gov.in या वेबसाइटला भेट देण्याचे आवाहनही करण्यात आले आहे.
