जळगाव-लाईव्ह ट्रेंड्स न्यूज प्रतिनिधी । गोदावरी फाउंडेशन संचालित डॉ. उल्हास पाटील कृषी महाविद्यालय, जळगाव येथील नवप्रवेशित कृषी विद्यार्थ्यांसाठी दीक्षारंभ कार्यक्रमांतर्गत जैन हिल्स, शिरसोली शिवार, जळगाव येथे शैक्षणिक भेटीचे आयोजन करण्यात आले. या भेटीत विद्यार्थ्यांना आधुनिक कृषी तंत्रज्ञान, नाविन्यपूर्ण शेती पद्धती, संशोधनात्मक उपक्रम आणि शाश्वत शेतीच्या विविध तंत्रांची प्रत्यक्ष माहिती मिळाली. पारंपरिक शेतीसोबत आधुनिक तंत्रज्ञानाचा प्रभावी वापर करून कृषी क्षेत्रात उत्पादकता वाढविण्याच्या संधी विद्यार्थ्यांना समजून घेता आल्या.
महाविद्यालयाचे प्राचार्य डॉ. शैलेश तायडे यांच्या मार्गदर्शनाखाली आणि दीक्षारंभ कार्यक्रमाचे समन्वयक प्रा. निलेश सदार यांच्या समन्वयातून या शैक्षणिक भेटीचे आयोजन करण्यात आले. यावेळी प्रा. वैभव पाटील आणि प्रा. सायली विधाते उपस्थित होते. नव्याने कृषी शिक्षणाला सुरुवात करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष शेतीतील आधुनिक प्रयोग, संशोधन आणि तंत्रज्ञानाची ओळख करून देणे, हा या उपक्रमाचा प्रमुख हेतू होता.

जैन हिल्स येथे विद्यार्थ्यांनी विविध कृषीविषयक उपक्रमांची माहिती जाणून घेतली. यामध्ये पीक प्रात्यक्षिके, ऊती संवर्धन अर्थात टिश्यू कल्चर, हायड्रोपोनिक्स, एरोपोनिक्स, मृदा आरोग्य व्यवस्थापन, एकात्मिक कीड व्यवस्थापन आणि शेती यांत्रिकीकरण या महत्त्वपूर्ण विषयांचा समावेश होता. आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून पिकांची वाढ, उत्पादन प्रक्रिया आणि शेती व्यवस्थापन अधिक कार्यक्षम कसे करता येते, याविषयी विद्यार्थ्यांनी प्रत्यक्ष माहिती घेतली.
हायड्रोपोनिक्स आणि एरोपोनिक्स यांसारख्या आधुनिक शेती पद्धतींच्या माध्यमातून मातीचा पारंपरिक वापर न करता पिकांची लागवड कशी केली जाते, याविषयी विद्यार्थ्यांना माहिती मिळाली. कमी जागेत आणि उपलब्ध संसाधनांचा कार्यक्षम वापर करून शेती करण्याच्या या पद्धतींचे महत्त्व त्यांना समजले. तसेच टिश्यू कल्चरच्या माध्यमातून वनस्पतींची मोठ्या प्रमाणावर लागवड करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या तंत्रज्ञानाची ओळख झाली. आधुनिक कृषी संशोधनाचा प्रत्यक्ष शेतीमध्ये कसा उपयोग होतो, याचाही विद्यार्थ्यांना अभ्यास करता आला.
शेतीमध्ये मातीचे आरोग्य टिकवून ठेवणे, पाण्याचा काटकसरीने वापर करणे आणि पिकांवरील किडींचे प्रभावी व्यवस्थापन करणे या बाबींवरही या भेटीदरम्यान भर देण्यात आला. एकात्मिक कीड व्यवस्थापनाच्या माध्यमातून पिकांचे संरक्षण करताना विविध उपायांचा समन्वित वापर कसा करता येतो, तसेच शेती यांत्रिकीकरणामुळे कृषी कामांची कार्यक्षमता कशी वाढते, याची माहिती विद्यार्थ्यांना मिळाली. बदलत्या हवामानाच्या आणि वाढत्या उत्पादन खर्चाच्या पार्श्वभूमीवर आधुनिक तंत्रज्ञानाचा स्वीकार करणे किती महत्त्वाचे आहे, याची जाणीवही या उपक्रमातून झाली.
कृषी शिक्षणामध्ये सैद्धांतिक ज्ञानासोबत प्रत्यक्ष अनुभवाला विशेष महत्त्व आहे. वर्गात शिकविल्या जाणाऱ्या संकल्पना प्रत्यक्ष शेतात आणि कृषी संशोधन केंद्रांमध्ये कशा वापरल्या जातात, हे समजून घेण्यासाठी अशा शैक्षणिक भेटी उपयुक्त ठरतात. आधुनिक शेतीतील नव्या संधी, संशोधनाचे महत्त्व, कृषी विस्तार उपक्रम आणि शेतकऱ्यांसमोरील विविध आव्हाने यांची व्यापक माहिती विद्यार्थ्यांना मिळते. यामुळे त्यांच्यात वैज्ञानिक दृष्टिकोन, निरीक्षणक्षमता आणि व्यावहारिक ज्ञान विकसित होण्यास मदत होते.
दीक्षारंभ कार्यक्रमाचा प्रमुख उद्देश नवप्रवेशित विद्यार्थ्यांना कृषी शिक्षणाची दिशा समजावून देणे, त्यांच्यामध्ये आधुनिक शेतीविषयी आवड निर्माण करणे आणि भविष्यातील कृषी क्षेत्रातील आव्हानांना सामोरे जाण्यासाठी त्यांना सक्षम बनविणे हा आहे. जैन हिल्स येथील या शैक्षणिक भेटीमुळे विद्यार्थ्यांना आधुनिक कृषी तंत्रज्ञानाची प्रत्यक्ष ओळख झाली असून, त्यांच्या शैक्षणिक आणि व्यावसायिक वाटचालीसाठी हा अनुभव उपयुक्त ठरणार आहे.
डॉ. उल्हास पाटील कृषी महाविद्यालयाच्या दीक्षारंभ उपक्रमांतर्गत आयोजित या भेटीमुळे विद्यार्थ्यांच्या कृषीविषयक ज्ञानात मोलाची भर पडली. आधुनिक शेती तंत्रज्ञान, हायड्रोपोनिक्स, एरोपोनिक्स, टिश्यू कल्चर आणि शाश्वत शेती पद्धतींची माहिती मिळाल्याने नवप्रवेशित विद्यार्थ्यांना कृषी क्षेत्रातील नव्या संधींची ओळख झाली.



