मुंबई – वृत्तसेवा महाराष्ट्रातील दहावी आणि बारावीच्या लाखो विद्यार्थ्यांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा आणि दिलासादायक निर्णय राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळाने घेतला आहे. आता विद्यार्थ्यांना मार्कशीट आणि सर्टिफिकेट वेगवेगळ्या टप्प्यात न देता एकाच वेळी देण्यात येणार असून, या नव्या बदलामुळे प्रतीक्षेची मोठी समस्या संपुष्टात येणार आहे.
यापूर्वी दहावी आणि बारावीचा निकाल जाहीर झाल्यानंतर काही दिवसांत विद्यार्थ्यांना गुणपत्रिका (मार्कशीट) दिली जात असे, मात्र अंतिम सर्टिफिकेट मिळण्यासाठी जवळपास सहा महिने वाट पाहावी लागत होती. या प्रक्रियेमुळे विद्यार्थ्यांना प्रवेश, नोकरी किंवा इतर शैक्षणिक कामांमध्ये अडचणींचा सामना करावा लागत होता. मात्र आता मंडळाने ही पद्धत बदलत दोन्ही कागदपत्रे एकाच वेळी देण्याचा निर्णय घेतला आहे.
नव्या प्रणालीअंतर्गत विद्यार्थ्यांच्या मार्कशीट आणि सर्टिफिकेटवर त्यांचा फोटो तसेच एक विशेष क्यूआर कोड असणार आहे. या क्यूआर कोडच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांची सर्व माहिती काही सेकंदांत तपासता येणार आहे. त्यामुळे बनावट किंवा बोगस मार्कशीट ओळखणे अत्यंत सोपे होणार असून, शैक्षणिक फसवणुकीला मोठा आळा बसण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
गेल्या काही वर्षांमध्ये बोगस मार्कशीटच्या अनेक घटना समोर आल्या होत्या. अशा प्रकरणांमध्ये सत्यता पडताळण्यासाठी मोठा कालावधी लागत असे. मात्र आता क्यूआर कोड स्कॅन केल्यावर त्वरित माहिती उपलब्ध होणार असल्याने पडताळणी प्रक्रिया अधिक वेगवान आणि पारदर्शक होणार आहे.
यासोबतच नव्या मार्कशीटवर विद्यार्थ्याचे नाव आधारकार्डनुसार नमूद केले जाणार आहे. याआधी आडनाव प्रथम आणि त्यानंतर नाव अशी पद्धत होती, मात्र आता अधिक प्रमाणबद्ध आणि अधिकृत नोंदींशी सुसंगत बदल करण्यात आला आहे. फोटो आणि क्यूआर कोडच्या समावेशामुळे मार्कशीट अधिक सुरक्षित आणि विश्वासार्ह ठरणार आहे.
दरम्यान, महाराष्ट्र बोर्ड लवकरच यंदाच्या दहावी आणि बारावीच्या निकालाच्या घोषणेच्या तयारीत आहे. मागील वर्षीप्रमाणे यंदाही मे महिन्याच्या पहिल्या किंवा दुसऱ्या आठवड्यात निकाल जाहीर होण्याची शक्यता असून, बारावीचा निकाल आधी आणि त्यानंतर दहावीचा निकाल जाहीर केला जाईल, अशी माहिती सूत्रांकडून मिळत आहे.
