नवी दिल्ली-वृत्तसेवा । भारतातील शहरी वाहतुकीचे चित्र बदलणारी आणि भविष्यकालीन प्रवासाचा नवा अध्याय सुरू करणारी एअर टॅक्सी सेवा लवकरच वास्तवात उतरण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. राजधानी नवी दिल्ली येथे आयोजित ‘इंडिया एआय इम्पॅक्ट समिट 2026’मध्ये स्वदेशी तंत्रज्ञानावर आधारित एआय-चालित एअर टॅक्सीचे मॉडेल सादर करण्यात आले. या मॉडेलमुळे अवघे ३६ किलोमीटरचे अंतर केवळ ८ मिनिटांत पार करणे शक्य होणार असल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
ही अत्याधुनिक एअर टॅक्सी IIT Madras यांच्या सहकार्याने The ePlane Company या स्टार्टअपने विकसित केली आहे. वाढत्या ट्रॅफिक समस्येवर हा प्रभावी पर्याय ठरू शकतो, असा विश्वास कंपनीने व्यक्त केला आहे. विशेष म्हणजे, या एअर टॅक्सीला पारंपरिक विमानांप्रमाणे धावपट्टीची गरज भासणार नाही, त्यामुळे शहरातील मर्यादित जागेतही तिचे ऑपरेशन शक्य होणार आहे.
ही एअर टॅक्सी पूर्णपणे बॅटरीवर चालणारी असून, एका चार्जमध्ये अनेक फेऱ्या पूर्ण करू शकते. या तंत्रज्ञानाला इलेक्ट्रिक व्हर्टिकल टेकऑफ अँड लँडिंग (eVTOL) असे नाव देण्यात आले आहे. हेलिकॉप्टरच्या तुलनेत या एअर टॅक्सीचा आवाज खूप कमी म्हणजेच १२० डेसिबलपेक्षा कमी असेल. त्यामुळे शहरातील नागरिकांना आवाजाचा त्रास होणार नाही.
या प्रकल्पातील चिप्स, मोटर्स आणि इतर महत्त्वाचे घटक भारतातच डिझाइन करण्यात आले आहेत. या डिझाइनला Directorate General of Civil Aviation यांनी मान्यता दिल्यानंतरच पुढील विकास करण्यात आला. बॅटरीवर चालत असल्याने या सेवेसाठी लागणारा खर्च हेलिकॉप्टरच्या तुलनेत खूपच कमी असेल, असे सांगण्यात आले.
या एअर टॅक्सीचे अचूक डिजिटल ट्विन देखील तयार करण्यात आले आहे. हे डिजिटल मॉडेल NVIDIA च्या ओम्नीवर्स प्लॅटफॉर्मवर विकसित करण्यात आले आहे. या तंत्रज्ञानाच्या मदतीने प्रत्यक्ष उड्डाणापूर्वी लाखो किलोमीटरचे व्हर्च्युअल उड्डाण सिम्युलेशन करून सुरक्षितता, सेन्सर प्रणाली आणि आपत्कालीन परिस्थितीची चाचणी घेता येणार आहे.
या तंत्रज्ञानामुळे भविष्यात शहरी हवाई वाहतूक अधिक सुरक्षित, विश्वासार्ह आणि वेगवान होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. तज्ज्ञांच्या मते, भारतात एअर टॅक्सी सेवा सुरू झाल्यास मोठ्या शहरांतील ट्रॅफिक कोंडीची समस्या मोठ्या प्रमाणात कमी होऊ शकते.
दरम्यान, एआय आणि स्वदेशी तंत्रज्ञानाच्या मदतीने विकसित झालेली ही एअर टॅक्सी भारताच्या तांत्रिक प्रगतीचा महत्त्वाचा टप्पा मानली जात असून, येत्या काही वर्षांत भारतातील आकाशात ‘एअर टॅक्सी’चे स्वप्न प्रत्यक्षात उतरण्याची शक्यता बळावली आहे.
