जळगाव-लाईव्ह ट्रेंडस न्यूज प्रतिनिधी । ग्रामीण भागातील महिला सक्षमीकरणासाठी केंद्र सरकारची ‘लखपती दीदी’ योजना प्रभावी ठरत असून, देशभरात या उपक्रमामुळे महिलांच्या जीवनात सकारात्मक बदल घडताना दिसत आहेत. या योजनेचा मुख्य उद्देश स्वयं-सहायता गटांशी (SHG) जोडलेल्या ३ कोटी महिलांना ‘लखपती’ बनवणे हा आहे. म्हणजेच, प्रत्येक महिलेला वर्षाला किमान १ लाख रुपयांचे उत्पन्न मिळवून देणे.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या संकल्पनेतून सुरू झालेल्या या योजनेमुळे ग्रामीण भागात महिलांमध्ये उद्योजकतेची नवी लाट निर्माण झाली आहे. महिलांना आर्थिकदृष्ट्या स्वावलंबी बनवण्यासोबतच त्यांच्या निर्णयक्षमतेत आणि आत्मविश्वासातही वाढ होत आहे.
या योजनेअंतर्गत महिलांना विविध क्षेत्रांतील तांत्रिक प्रशिक्षण दिले जाते. ‘नमो ड्रोन दीदी’ उपक्रमाद्वारे महिलांना शेतीमध्ये ड्रोनचा वापर करून खते व कीटकनाशके फवारण्याचे प्रशिक्षण दिले जाते. याशिवाय एलईडी बल्ब निर्मिती, शिलाई-विणकाम, मशरूम शेती, दुग्धव्यवसाय अशा विविध लघुउद्योगांचे कौशल्यही शिकवले जाते.
महिलांना स्वतःचा व्यवसाय सुरू करता यावा यासाठी सरकारकडून सुलभ अटींवर कर्ज उपलब्ध करून दिले जाते. यामुळे त्या आर्थिकदृष्ट्या सक्षम बनून कुटुंबाचा आधारस्तंभ ठरत आहेत. महिलांच्या उत्पन्नवाढीचा सकारात्मक परिणाम त्यांच्या कुटुंबासह ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवरही होताना दिसतो.
स्वयं-सहायता गटांनी तयार केलेल्या उत्पादनांच्या विक्रीसाठी सरकार ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्म आणि विविध व्यापार मेळ्यांद्वारे बाजारपेठ उपलब्ध करून देत आहे. त्यामुळे ग्रामीण महिलांच्या उत्पादनांना राष्ट्रीय स्तरावर ओळख मिळत असून, योग्य बाजारभावही मिळत आहे.
दरम्यान, या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी संबंधित महिलेने स्वयं-सहायता गटाची सदस्य असणे आवश्यक आहे. इच्छुक महिलांनी अधिक माहितीसाठी जवळच्या अंगणवाडी केंद्र किंवा ग्रामपंचायत कार्यालयाशी संपर्क साधावा. अर्ज करताना व्यवसाय आराखडा सादर करणे बंधनकारक असून, त्यानुसार प्रशिक्षण व आर्थिक मदत दिली जाते.
एकूणच, ‘लखपती दीदी’ योजना ही ग्रामीण महिलांसाठी आर्थिक स्वातंत्र्याची नवी दारे उघडणारी आणि आत्मनिर्भर भारताच्या दिशेने टाकलेले महत्त्वपूर्ण पाऊल ठरत आहे.
