काठमांडू-वृत्तसेवा । नेपाळच्या राजकारणात मोठा बदल घडत असून राष्ट्रीय स्वतंत्र पक्षाचे (आरएसपी) ३५ वर्षीय नेते बलेंद्र शाह हे २७ मार्च रोजी रामनवमीच्या शुभमुहूर्तावर देशाचे पुढील पंतप्रधान म्हणून शपथ घेणार असल्याची माहिती समोर आली आहे. या घडामोडीमुळे नेपाळमध्ये ‘Gen Z’ पिढीचा प्रभाव स्पष्टपणे दिसून येत आहे.
बलेंद्र शाह यांनी नुकत्याच झालेल्या निवडणुकीपूर्वी आपल्या प्रचाराची सुरुवात जनकपूर येथून केली होती, जे सीतेचे जन्मस्थान मानले जाते. रामायणाशी निगडित प्रतीकांचा वापर करत त्यांनी हिंदूबहुल नेपाळमध्ये धार्मिक आणि सांस्कृतिक भावनांना स्पर्श केला. रामनवमीच्या दिवशी शपथ घेण्याच्या निर्णयामुळे सोशल मीडियावर मोठी चर्चा रंगली आहे.
शाह हे नेपाळच्या दक्षिणेकडील तराई भागातील मधेसी समाजातून येतात. त्यामुळे ते देशाचे पहिले मधेसी पंतप्रधान ठरणार आहेत. त्यांच्या विजयामुळे पारंपरिक राजकीय समीकरणांना धक्का बसला असून, तरुण मतदारांनी बदलाच्या दिशेने स्पष्ट कौल दिल्याचे दिसून येत आहे.
मागील पंतप्रधान केपी शर्मा ओली यांच्या नेतृत्वाखालील आघाडी सरकारविरोधात उभ्या राहिलेल्या ‘Gen Z’ आंदोलनाचा मोठा फायदा शाह यांना झाला. स्ट्रक्चरल इंजिनिअर असलेल्या शाह यांनी भारतात शिक्षण घेतले असून, ते एक लोकप्रिय रॅपर म्हणूनही ओळखले जातात. त्यांच्या गाण्यांमधून भ्रष्टाचारावर टीका केल्यामुळे ते तरुणांमध्ये विशेष लोकप्रिय झाले.
२०२२ मध्ये काठमांडू महापौरपदाची निवडणूक त्यांनी अपक्ष म्हणून लढवत ६१ हजारांहून अधिक मतांनी विजय मिळवला होता. त्यानंतर त्यांच्या लोकप्रियतेत झपाट्याने वाढ झाली आणि ते राष्ट्रीय स्तरावर एक प्रभावी चेहरा बनले.
तज्ज्ञांच्या मते, रामनवमीला शपथ घेण्याचा निर्णय हा हिंदू राजेशाहीचे पुनरुज्जीवन नसून, देशातील धार्मिक भावनांचा आदर राखण्याचा एक प्रतीकात्मक प्रयत्न आहे. काही विश्लेषकांच्या मते, राजेशाहीविरोधी वातावरण काही प्रमाणात संतुलित करण्याचाही हा प्रयत्न असू शकतो.
एकूणच, बलेंद्र शाह यांच्या नेतृत्वाखाली नेपाळमध्ये तरुणांच्या अपेक्षा, नव्या राजकारणाची दिशा आणि सामाजिक बदल यांचा संगम पाहायला मिळणार असून, देशाच्या राजकीय भविष्यासाठी ही एक महत्त्वाची वळणबिंदू ठरण्याची शक्यता आहे.
