वरणगाव-लाईव्ह ट्रेंड्स न्यूज प्रतिनिधी । वरणगाव–तळवेल उपसा सिंचन योजनेतील ओझरखेडा साठवण बंधाऱ्यात यंदाही केवळ ३० टक्केच पाणीसाठा झाल्याने परिसरातील शेतकरी आणि दीपनगर वीज केंद्राशी संबंधित यंत्रणा चिंतेत सापडली आहे. तलावातील पाण्याचा प्रभावी विनियोग न होणे, तसेच दीपनगर वीज केंद्राला पाणीपुरवठा करणाऱ्या पाइपलाइनचे काम संथ गतीने सुरू असल्यामुळे संपूर्ण प्रकल्पच संकटात सापडल्याचे स्पष्ट चित्र समोर येत आहे.
दीपनगर येथील ६६० मेगावॅट क्षमतेच्या तापीय वीज केंद्राला पाणीपुरवठा करण्यासाठी उभारण्यात येणाऱ्या पाइपलाइनचे काम गेल्या अनेक महिन्यांपासून अत्यंत धीम्या गतीने सुरू आहे. १८०० मिमी व्यासाची मुख्य वाहिनी तसेच ४ मिमी व्यासाची एचडीपीई पाइपलाइन यांचा मोठा भाग अद्याप अंथरलेलाच नसल्याने वीज केंद्राच्या पाण्याच्या गरजा वेळेत पूर्ण होत नाहीत. परिणामी तापीय वीज निर्मितीच्या कार्यक्षमतेवर विपरीत परिणाम होण्याचा धोका वाढला आहे.
ओझरखेडा तलावातून तब्बल १३,२५८ हेक्टर क्षेत्रासाठी बंदिस्त पाइपलाइनद्वारे सिंचन पाणीपुरवठा करण्याचा मोठा प्रकल्प मंजूर आहे. या योजनेसाठी ५४१ कोटी रुपयांचा निधी मंजूर करण्यात आला असून, हैदराबाद येथील जीव्हीपीआर इंजिनिअरिंग कंपनीकडे काम देण्यात आले आहे. मात्र प्रत्यक्षात अनेक ठिकाणी केवळ खोदकाम करून साहित्य तसेच पडून आहे. टेंडर प्रक्रिया आणि कार्यवाहीतील विलंबामुळे काम ठप्प झाले असून, पहिल्या टप्प्यातील २,००० हेक्टर क्षेत्राचे कामसुद्धा अद्याप पूर्ण झालेले नाही. त्यामुळे प्रकल्पाचा मूळ उद्देशच धुळीस मिळत असल्याची भावना व्यक्त होत आहे.
ओझरखेडा तलावातून सिंचनासाठी स्वतंत्र आणि पूर्ण विकसित पाइपलाइन व्यवस्था नसल्याने तलावातील पाणी प्रत्यक्ष शेतीसाठी वापरात येत नाही. याच कारणामुळे गेल्या पाच वर्षांत एकदाही तलावात शंभर टक्के साठा झालेला नाही. सध्या काही शेतकरी स्वतःच्या खर्चाने मोटारी बसवून पाणी उचल करत आहेत; मात्र हे प्रमाण अत्यल्प असून व्यापक सिंचनासाठी ते अपुरे ठरत आहे.
या परिस्थितीमुळे परिसरातील शेतकऱ्यांमध्ये तीव्र असंतोष निर्माण झाला आहे. “तलाव आहे, योजना आहे, निधी मंजूर आहे, तरीही काम का थांबते?” असा सवाल शेतकरी उपस्थित करत आहेत. उन्हाळी पिकांचे भवितव्य या प्रकल्पावर अवलंबून असून, शासन व कंत्राटदार कंपनीने तात्काळ कामाला गती द्यावी, अशी जोरदार मागणी होत आहे. काही शेतकऱ्यांनी कामात प्रगती न झाल्यास तीव्र आंदोलन छेडण्याचा इशाराही दिला आहे.
कंत्राटदार कंपनीकडून कामाच्या गुणवत्तेबाबत आणि वेळेत अंमलबजावणी न झाल्याबाबत अनेक तक्रारी समोर येत आहेत. स्थानिक प्रशासनाकडूनही अपेक्षित देखरेख होत नसल्याने प्रकल्पाचा वेग आणखी मंदावल्याचे बोलले जात आहे. तज्ज्ञांच्या मते, या विलंबामुळे प्रकल्पाचा खर्च वाढण्याची शक्यता असून, भविष्यातील जलव्यवस्थापनावरही गंभीर परिणाम होऊ शकतो.
दीपनगर वीज केंद्राला निर्बाध पाणीपुरवठा करून वीज निर्मिती वाढवणे, ओझरखेडा तलावाचा प्रभावी विनियोग करणे आणि १३,२५८ हेक्टर क्षेत्राला निश्चित सिंचन पाणी उपलब्ध करून देणे, हे या प्रकल्पाचे मुख्य उद्दिष्ट आहे. मात्र काम रखडल्याने वीज निर्मिती आणि शेती, या दोन्ही महत्त्वाच्या क्षेत्रांवर परिणाम होत आहे.
शेतकऱ्यांनी शासनाकडे स्पष्ट मागणी केली आहे की, पाइपलाइन अंथरण्याचे प्रलंबित काम तात्काळ पूर्ण करावे, कंत्राटदार कंपनीवर कठोर कारवाई करावी, ओझरखेडा तलावाचा शंभर टक्के साठा सुनिश्चित करावा आणि उन्हाळ्यापूर्वी पाण्याचे नियोजन जाहीर करावे. “या प्रकल्पाला गती मिळाली, तर पिकेही वाचतील आणि दीपनगरची वीजही सुरळीत चालू राहील,” अशी अपेक्षा शेतकरी व्यक्त करत आहेत.
ओझरखेडा तलाव, बंदिस्त पाइपलाइन प्रकल्प आणि दीपनगर वीज केंद्र या तिन्हींचे भवितव्य आता प्रशासनाच्या पुढील निर्णयांवर अवलंबून असून, शेतकरी व नागरिक मोठ्या अपेक्षेने कामाच्या गतीकडे लक्ष ठेवून आहेत.
