कांगडा – लाईव्ह ट्रेंड्स न्यूज प्रतिनिधी । भारतात दिवाळी हा प्रकाशाचा सण आहे आणि लाखो घरे सजली जातात, फटाके वाजतात, मिठाई वाटली जाते. मात्र हिमाचल प्रदेशातील कांगडा जिल्ह्यातील अटियाला दाई या गावात हे सण अगदी शांततेतच पाळला जातो — फटाकेही कमी, घरातही विशेष उत्साह दिसत नाही. या गावात दिवाळी साजरी न केल्यामागील कारणं आता समोर आली आहेत.
या गावात बहुतेक रहिवासी आहेत अंगारिया जमातीचे लोक आणि ते आजही एका वृद्धाच्या वचनाच्या अनुषंगाने दिवाळी साजरी करत नाहीत. काही वर्षांपूर्वी या जमातीतील एका व्यक्तीला कुष्ठरोग झाला होता, लेखी वाणीप्रमाणे त्यांनी दिवाळीच्या दिवशी खड्डा खोदून त्यात समाधी घेतली आणि गावकऱ्यांना वचन दिले — “जर भविष्यात दिवाळी साजरी केली असेल तर रोग पुन्हा येईल.” त्यानंतर दिवाळी साजरी होऊ दिली नाही.
आज या गावात दिवाळीच्या दिवशी घरांमध्ये दिवे लावले जात नाहीत, रंगोली किंवा फटाके नसतात, गोडधोड बनत नाहीत आणि घरामध्ये विशेष सजावटही दिसत नाही. इतर गावांमध्ये उत्साहाने साजरी होणाऱ्या दिवाळीचा या गावात उत्सवासारखा परिणाम होत नाही. गावकर्याचं म्हणणं आहे की, “हे आमचे वचनचे पालन आहे.”
युवा पिढीमध्ये या परंपरेबद्दल प्रश्न निर्माण झाले आहेत. त्यांना असा वाटू लागला आहे की या परंपरेमुळे त्यांच्या दैनंदिन आयुष्यातले आनंदघटक कमी झाले आहेत. परंतु एकीकडे भय आणि परंपरेचा वर्चस्व अजूनही कायम आहे. “पटक्यांनी आवाज झाला किंवा घरात गोडधोड केली, मग गावात अनिष्ट घटना घडल्या,” असं आजही गावकऱ्यांनी अनुभव सांगितला आहे.
या घटनेमुळे एक मोठा प्रश्न निर्माण झाला आहे — परंपरा आणि अंधश्रद्धा यामध्ये फरक काय? देश प्रगतीच्या टप्प्यावर आहे, आधुनिक विचार आणि विज्ञान वाढले आहे, पण अशा गावात सदियोंपासूनचा भय आणि वचन आजही जिवंत आहे. अनेकांनी अशी परंपरा नष्ट करणे गरजेचे असल्याचं मत मांडलं आहे. गावच्या लोकांनी मात्र आपली परंपरा जपली आहे आणि आजही त्यांच्यात त्या वचनाची भिती आहे.
