जळगाव-फरजाज सैय्यद | संत रविदास जयंती दरवर्षी माघ पौर्णिमेच्या दिवशी साजरी केली जाते. यावर्षी ही जयंती बुधवार, 12 फेब्रुवारी 2025 रोजी साजरी होणार आहे. संत रविदास हे भारतीय संत, समाजसुधारक, आणि भक्ती चळवळीचे एक महत्त्वाचे व्यक्तिमत्व होते. त्यांनी रविदासिया पंथाची स्थापना केली आणि त्यांना ‘संत शिरोमणी’ ही पदवी देण्यात आली आहे. त्यांच्या शिकवणींनी समाजात प्रेम, समता, आणि आध्यात्मिकतेचा संदेश दिला आहे.
संत रविदास यांचा जन्म उत्तर प्रदेशातील वाराणसीमध्ये एका साध्या कुटुंबात झाला. त्यांच्या जन्मतारीखेबाबत वेगवेगळी मते आहेत, काही इतिहासकार त्यांच्या जन्माला 1377 मध्ये जोडतात, तर काही विद्वान 1399 किंवा 1433 साल मानतात. त्यांच्या जीवनाचा मुख्य उद्देश समाजातील जाती-प्रथांचा निषेध करणे आणि मानवतेचा प्रसार करणे होता. ते रैदास, रोहिदास, किंवा रुहिदास म्हणूनही ओळखले जातात.
रविदास जयंती केवळ संत रविदास यांच्या जन्माची आठवण करून देत नाही, तर त्यांच्या शिकवणींचे महत्त्व अधोरेखित करते. या दिवशी भक्त त्यांच्या शिकवणींना स्मरून कीर्तन, भजन, आणि प्रवचनांचे आयोजन करतात. पवित्र नद्यांमध्ये स्नान करून धार्मिक विधी पार पाडले जातात. भारतातच नव्हे तर जगभरातील रविदासिया पंथाचे अनुयायी या दिवशी भक्तिभावाने एकत्र येतात.
संत रविदास यांनी जाती-आधारित भेदभाव नष्ट करण्यासाठी आणि सामाजिक समतेसाठी प्रयत्न केले. त्यांनी मानवतेवर आधारित जीवनाचे महत्त्व सांगितले. त्यांच्या शिकवणींमध्ये प्रेम, सहिष्णुता, आणि आध्यात्मिकता यांचा संगम आहे. ते मानत होते की सर्व मानव समान आहेत आणि देव प्राप्तीसाठी जात, धर्म किंवा वर्ग महत्त्वाचा नाही.
संत रविदास जयंती हा दिवस केवळ त्यांच्या स्मृतींना आदरांजली वाहण्याचा नाही, तर त्यांच्या शिकवणींना आपल्या जीवनात अंगीकारण्याचा आहे. त्यांच्या विचारांनी प्रेरित होऊन आपण एक समतामूलक, सहिष्णु, आणि आध्यात्मिक समाज निर्माण करू शकतो. त्यांच्या शिकवणी आजही तितक्याच प्रासंगिक आहेत जितक्या त्या त्यांच्या काळात होत्या.
